Xung quanh việc Lào đang đơn phương triển khai công trình đập Don Sahong, bất chấp sự phản đối của chính phủ các nước thuộc hạ lưu và yêu cầu phải tiến hành tham vấn khu vực, báo điện tử Một Thế Giới đã có một cuộc trao đổi thêm với bà Lâm Thị Thu Sửu, điều phối viên của Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam (VRN).
Bà có thể cho biết thêm về các nghiên cứu khoa học hiện nay nhằm đưa đến những quyết định chung trong việc yêu cầu Lào dừng xây đập Xayaburi và Don Sahong, cũng như việc xây dựng thủy điện trên hệ thống sông Mekong?
Theo tôi biết thì các nghiên cứu khoa học trước đây và gần đây đã phản ánh khá đầy đủ các tác động của các dự án thủy điện trên dòng chính Mekong. Đặc biệt báo cáo đánh giá tác động môi trường chiến lược của trung tâm Quốc tế về Quản lý môi trường (ICEM) đã phản ảnh bức tranh toàn diện về các tác động dồn tích với kịch bản của cả hệ thống 12 thủy điện ở hạ lưu dòng chính Mekong.
Ngoài ra, Bộ Tài nguyên Môi trường Việt Nam cũng đang khẩn trương tiến hành nghiên cứu tác động xuyên biên giới và dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2015...
Tất cả các bằng chứng khoa học này đều không cho phép bất kỳ một tổ chức nào đơn phương tiến hành xây dựng thủy điện trên khu vực dòng chính Mekong.
Còn VRN đang có những đóng góp cụ thể nào trong diễn tiến chung?
VRN đại diện cho giới khoa học và người dân bị ảnh hưởng sẽ tiếp tục lên tiếng phản đối việc xây dựng các công trình thủy điện trên dòng Mekong.
Chúng tôi đang tiến hành nhiều hoạt động nhằm mang các bằng chứng khoa học, cơ sở pháp lý đến cộng đồng. Và ngược lại, chúng tôi cũng nghiên cứu các kinh nghiệm, kiến thức của cộng đồng về sông Mekong và quản lý bền vững tài nguyên nước sông Mekong.
Từ đó, VRN phản ảnh lên các bên liên quan bao gồm các nhà chính khách, chính quyền địa phương, nhà khoa học và các cơ quan báo chí...
Thông qua các diễn đàn, hội thảo khoa học, cuộc họp cộng đồng, chúng tôi hy vọng các thông tin sẽ đến được các bên liên quan một cách đầy đủ nhất có thể, để có thể giúp họ ra quyết định phù hợp nhất, tránh những sai lầm không thể khắc phục được.
Cuối tháng 7 tới, VRN sẽ tổ chức một diễn đàn khu vực chia sẻ, tổng hợp và kết nối các quan điểm về thủy điện trên dòng Mekong.
Ngoài ra, chúng tôi đã và đang xây dựng mạng lưới các cộng đồng sống lưu vực hạ lưu Mekong, nâng cao tiếng nói của những người dân này đến quá trình ra quyết định của các bên.
Thực tế người dân vùng hạ lưu bị thiệt thòi do thiếu những kỹ năng để phản biện hay tham gia quá trình tham vấn (nếu có)? Bà có thể cho biết cụ thể hơn về tiếng nói của người dân sống lưu vực hạ lưu sông Mekong hiện nay?
Thật ra, người dân nào cũng có kinh nghiệm và kiến thức về những vấn đề mà họ đang đối mặt. Tham vấn diễn ra hiệu quả hay không còn phụ thuộc bản chất và phương pháp của người/ tổ chức tham vấn.
Người/ tổ chức thực hiện tham vấn phải là "chuyên nghiệp", có tâm "làm tham vấn thực sự" và phải làm tham vấn "một cách đầy đủ". Họ phải dùng các phương pháp phù hợp với từng đối tượng họ tham vấn. Có như vậy tham vấn mới có kết quả tốt và cung cấp thông tin hiệu quả cho quá trình ra quyết định.
Hiện nay, các quyết định về Mekong thiếu "tiếng nói" của người dân rất nhiều, đồng nghĩa với việc các bên liên quan chưa có một "cơ chế" phù hợp để người dân tham gia vào quá trình ra quyết định, các kênh thông tin từ người dân đến các nhà ra chính sách còn rất hạn chế.
Trường hợp tham vấn PNPCA (quy trình thông báo, tham vấn và thỏa thuận trước) cho dự án Xayaburi là một ví dụ thất bại về tham vấn. Nguyên nhân là nó chưa tham vấn một cách đầy đủ các đối tượng liên quan và chịu ảnh hưởng trực tiếp, hình thức tham vấn chưa hiệu quả, thời gian tham vấn quá ngắn và thông tin chưa đầy đủ.
Bà nói gì về tầm quan trọng của cuộc họp cấp bộ trưởng của Ủy ban sông Mekong vào ngày 26.6 - 27.6 sắp tới?
Cuộc họp vào ngày 26.6 - 27.6 sắp tới là cuộc họp Hội đồng Ủy hội sông Mekong (MRC) lần thứ 20, phiên đầu tiên quan trọng của cuộc họp này là cuộc họp riêng giữa các bộ trưởng.
Với cuộc họp riêng giữa các bộ trưởng, các bên sẽ bàn luận và quyết định việc có hay không tiến hành quy trình thông báo, tham vấn và thỏa thuận trước (PNPCA).
Vì vậy, chúng tôi mong muốn các bộ trưởng có quyết định sáng suốt về việc này. Nếu quy trình PNPCA này được tiến hành đầy đủ và đúng chuẩn thì người dân ở hạ lưu sẽ không còn phải lo ngại về dự án Don Sahong và các tác động của nó.
Bà đánh giá như thế nào về động thái của Lào trong tình hình hiện nay?
Trong những năm qua đã có rất nhiều tổ chức lên tiếng, nói lên các quan ngại và lo lắng cho số phận của dòng Mekong, cũng như các cộng đồng sống ở lưu vực hạ lưu sông này.
Tuy nhiên Lào vẫn cố tình đơn phương xúc tiến các hoạt động xây dựng. Tình hình này sẽ làm ảnh hưởng sâu sắc việc tuân thủ hiệp định Mekong 1995, cũng như quan hệ và an ninh trong khu vực.
Lê Quỳnh (thực hiện)
Trả lờiXóađặt vé máy bay eva airline
bán vé máy bay đi mỹ giá rẻ
hang khong korean air
giá vé máy bay đi mỹ khứ hồi
mua vé máy bay đi canada
Nhung Chuyen Di Cuoc Doi
Ngau Hung Du Lich
Kien Thuc Du Lich